Wanneer je wordt behandeld tegen kanker, kun je last krijgen van bijwerkingen. Patiënten die worden behandeld met een bepaalde chemotherapie lopen het risico om het hand-voetsyndroom (HVS) te krijgen. In de medische literatuur noemen we het hand-voetsyndroom: palmoplantaire erytrodysesthesie. Deze bijwerking lijkt op een hand-voet huidreactie, ontstaan door andere geneesmiddelen tegen kanker, terwijl het hand-voetsyndroom voorkomt bij chemotherapie.
Het hand-voetsyndroom is een aandoening die de huid van de handpalmen en/of voetzolen van de patiënt aantast. Hierdoor kunnen onder andere roodheid, blaren, schilfers, jeuk en pijn ontstaan. Deze verschijnen binnen dagen, weken of maanden na de start van de chemobehandeling. Als je stopt met de behandeling, verdwijnen deze huidklachten weer.
Heb je klachten? Bespreek deze dan altijd met je behandelaar of oncologieverpleegkundige.
Hoe ontstaat het hand-voetsyndroom?
Bij kanker is er meestal sprake van kankercellen die zich (te) snel delen. Chemotherapie richt zich op die snel delende cellen door ze te doden of de celdeling te remmen. Door deze werking worden de tumoren kleiner.
Ook de celdeling van gezonde cellen kan worden beïnvloed door chemotherapie. Met name de snel groeiende cellen kunnen er last van hebben. Denk bijvoorbeeld aan haarzakjes, slijmvliescellen, beenmergcellen en ook de cellen van de huid. Welke bijwerkingen je kan krijgen hangt af van meerdere factoren, zoals bijvoorbeeld de soort chemotherapie waarmee je behandeld wordt.
Het mechanisme achter het ontstaan van het hand-voet syndroom is niet exact bekend.
Van de patiënten die met capecitabine* behandeld worden krijgt circa 77% het hand-voetsyndroom. Ook andere cytostatica kunnen de veroorzaker zijn van deze bijwerking, zoals doxorubicine, docetaxel, cytarabine, fluorouracil
* Kwakman JJM et al. Ann Oncol, 2017;28(6):1288-93
Marianne
Marianne is verpleegkundig specialist oncologie en begeleidt patiënten met kanker. Ze geeft uitleg over het hand-voetsyndroom. Ook bespreekt ze de verschillen met vergelijkbare bijwerkingen en de behandelmogelijkheden.
